Acht manieren voor een sterke opening van je presentatie

Begin je presentatie door met de deur in huis te vallen. Acht suggesties voor een goede start.

Eigenlijk weten we allemaal wel hoe we een presentatie niet moeten starten. Je tikt op de microfoon, je mompelt wat en verzamelt je notities. Je bedankt iedereen voor hun komst, schraapt je keel, zet je schrap en begint over je onderwerp te praten.

Je hebt het eerder gezien bij anderen. Grote kans dat je jezelf er ook schuldig aan hebt gemaakt. Maar hoe begin je die inleiding dan wel?

1. Begin je presentatie met wat humor

Introduceer jezelf eens met wat humor. Een grap maakt de sfeer los. Extra punten voor humor die op jezelf is gericht, bijvoorbeeld door een stereotype op jezelf toe te passen en het publiek om jou te laten lachen. Zo zet jezelf neer als iemand die zelfverzekerd genoeg is om grap over zichzelf te kunnen maken.

Bekijk eens hoe Sir Ken Robinson het aanpakt in een van de best bekeken Ted Talks. Zijn presentatie komt na een hele rij eerdere sprekers. Hij begint met een grap die zijn publiek wakker maakt en bereid om naar hem te luisteren. Maar ook verderop in zijn speech maakt hij grappen over zijn professie. Telkens als zijn presentatie wat saaier dreigt te worden, vertelt hij een nieuwe grap.

Sir Ken Robinson: Do schools kill creativity?

2. Begin met een verhaal

Niets maakt mensen zo nieuwsgierig als een verhaal. We willen weten hoe het afloopt. Er zijn meerdere mogelijkheden. Je kunt een verhaal zoeken over een bekend (historisch) persoon of je gebruikt een verhaal van iemand uit je eigen kring van bekenden (wel toestemming vragen!).

Maar de meeste indruk maakt toch vooral het verhaal uit je eigen verleden. Als het onderwerp je na aan het hart ligt, is de kans groot dat je een eigen verhaal kunt vertellen.

Verhalen zijn de manier waarop wij de wereld ervaren. Je geeft je toehoorders zo de kans om je een beetje te leren kennen. Mensen maken een emotionele connectie met jou, waardoor je meer aandacht krijgt en je impact vergroot.

Bekijk hier mijn favoriete Ted talk van Susan Cain. Met verve schetst ze in een kort persoonlijk verhaal hoe een introvert persoon zich voelt in een extraverte wereld.

Susan Cain: The power of introverts

Wil je meer weten over het gebruik van verhalen om data en onderzoek te verduidelijken, bekijk dan de Ted talk van Brené Brown. Ze start met een eenvoudig persoonlijk verhaal. Maar ook verderop gebruikt ze verhalen om de data van haar onderzoeken betekenis te geven.

Brené Brown: The power of vulnerability

3. Gebruik een overweldigend statistisch feit

Begin met een overweldigende statistiek. Zo’n statistiek laat je publiek meteen gissen naar de oorzaak die eraan ten grondslag ligt. Dit kun je nog wat stimuleren door enkele retorische vragen te stellen.

Tip: gebruik voor de introductie van zo’s statistiek een slide met een grote foto en een groot cijfer erop.

Kijk bijvoorbeeld eens hoe Robert Waldinger het doet. Let op de grote foto (die nog wat krachtiger zou zijn door die 80% er groot aan toe te voegen).

Robert Waldinger: What makes a good life?

4. Intrigeer met een verrassend feit of onverwachte mening

Begin met een verrassend feitje dat niemand verwacht. Ook een provocerende mening kan werken voor deze opening.

Julian Treasure begint hier met iets dat we allemaal kennen en hebben: de menselijke stem. Maar zodra hij eraan toevoegt dat onze stem het enige instrument is dat een oorlog kan ontketenen of liefde verklaren, raken we geïntrigeerd.

Julian Treasure: How to speak so that people want to listen

5. Begin je presentatie met die goeie ouwe retorische vraag

De oudste truc in het boek, maar hij werkt nog steeds! Stel een retorische vraag om je publiek aan het denken te krijgen. Wanneer de vraag niet makkelijk te beantwoorden is zal je publiek blijven luisteren om te horen wat jouw antwoord is.

Apollo Robbins heeft daarbij een groot voordeel: al meteen na zijn vraag voelen de toehoorders aan dat hij de schijnbaar onmogelijke dingen die hij heeft genoemd, tóch mogelijk gaat maken. En daar smullen we van.

6. Trek de aandacht met beeld

Gebruik een intrigerend beeld. Maak deze zo groot als je hele slide. Of gebruik andere visuele technieken om de aandacht van je toehoorders te vangen. Van al onze zintuigen, gebruiken we ogen het meest. Er zit dus grote kracht in een juist gebruik van beeld.

Bekijk eens hoe Jon Ronson zijn Ted talk vergezeld laat gaan van intrigerend bewegend beeld achter hem. Een simpele versie hiervan is uitstekend uitvoerbaar in PowerPoint en met een clicker zelf te besturen tijdens je presentatie.

Jon Ronson: Strange answers to the psychopath test

7. Begin eens met “Wat als…”

Gebruik de “stel je eens voor”-methode: je zet de fantasie van het publiek aan het werk. Deze start werkt goed voor iedereen die een nieuwe toekomst bereikbaar wil maken. Niet alleen futuristische ontwikkelingen passen hierin, maar ook de wereldverbeteraars vinden hier een krachtige tool. 

Het oproepen van een nieuwe werkelijkheid zoals die zou kunnen zijn, is een sterke manier om mensen te inspireren en samen te brengen. Denk bijvoorbeeld aan de indringende speech van Martin Luther King (“I have a dream!”). Het contrast tussen het nu en de toekomst geeft een toekomstbeeld vleugels.

Luister bijvoorbeeld naar de verhalen Nnedi Okorafor, die “what if…” gebruikt als startpunt voor zowel haar verhalen als haar Ted talk. “It’s a powerful question.”

Nnedi Okorafor: Sci-fi stories that imagine a future Africa

8. Start met een kennisgat

Prikkel de nieuwsgierigheid van het publiek door hen te laten weten dat ze iets belangrijks niet weten. Nu moeten ze blijven luisteren om erachter te komen wat ze niet weten.

Simon Sinek maakt graag gebruik van deze methode. Bekijk hier hoe hij zijn toehoorders via de vragen die hem bezighouden, meeneemt in de verwondering over missend inzicht. Als publiek raken we geboeid en willen we horen wat het is dat Simon wel weet, en wij niet.

Simon Sinek: How great leaders inspire action

Voor een goed begin: oefen, oefen, oefen

Wanneer je eenmaal een opening hebt gekozen en uitgewerkt, oefen je intro goed. Want een goed intro voelt vreemd – het is anders dan hoe je normaal een gesprek begint. En als je daar niet bewust instapt, sta je alsnog te mompelen, dank je de aanwezigen en schraap je je keel.

Online of offline, dit is jouw moment. Start goed, start verrassend.